عناوین اصلی
📜 وکالت نامه چیست و توضیح کامل انواع وکالت
وکالت به معنای واگذار نمودن امری به شخص دیگری است. در پاسخ به این سوال که عقد وکالت چیست، باید گفت که عقد وکالت یکی از عقود معینه است که در قانون مدنی درباره آن صحبت شده و از جمله عقود جایز محسوب میشود. ⚖️
تعریف قانونی وکالت و وکیل
طبق ماده ۶۶۶ قانون مدنی: «عقد وکالت، عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود مینماید.»
موکل (اصیل): طرفی که وکالت میدهد.
وکیل: طرفی که وکالت به او داده شده و نماینده موکل میباشد.
موضوع وکالت چیست؟ موکل میتواند برای انجام هر کاری که خود قادر به انجام آن است به شخص دیگری وکالت دهد، مگر آنکه آن امر قائم به شخص باشد (مانند ادای شهادت یا سوگند). انجام وکالت میتواند معوض یا بلاعوض باشد؛ چرا که بنا بر ماده ۶۵۹ قانون مدنی، وکالت ممکن است مجانی باشد یا با اجرت. 💰
🔍 وکالت چیست و انواع آن؟ (بررسی اقسام وکالت)
در منظر علم حقوق، امر وکالت در دستهبندی انواع عقد جایز قرار میگیرد. عقد جایز در عالم حقوق به معنای امکان برهم زدن عقد توسط یکی از طرفین در هر زمان است. با منعقد شدن انواع عقد وکالت میان وکیل و موکل، یک رابطه حقوقی ایجاد میگردد.
وکالت نامه چیست؟
قبل از اینکه انواع وکالت را نام ببرید، لازم است با تعریف وکالت نامه آشنا شویم. وکالت نامه در واقع قراردادی است که بین وکیل و موکل بسته میشود؛ سندی که مندرج به توافقات طرفین، موضوع و اختیارات وکیل میباشد. این قرارداد (متن انواع وکالتنامه) تنها منوط به توافق بین افراد معمولی و وکلای قانونی نیست، بلکه بین افراد عادی نیز میتوان چنین قراردادی را تحت عنوان وکالت کاری یا مدنی عقد کرد. 📝
ما به شما پیشنهاد میکنیم حتما مقاله باطل کردن وکالت بلاعزل را مطالعه بفرمایید. ( زمان مورد نیاز مطالعه ۱ دقیقه)
📑 انواع وکالت را توضیح دهید (چند نوع وکالت داریم؟)
اگر بخواهیم بگوییم وکالت چند نوع است، باید به دستهبندیهای زیر اشاره کنیم:
وکالت مقید: موکل طی عقد قراردادی، انجام امور خاص و مقیدی را به وکیل میسپارد و وکیل تنها اختیار انجام همان کار مشخص را دارد.
وکالت مطلق (وکالت عام و مطلق): موکل به وکیل اجازه انجام تمام امور مربوط به موضوع مورد توافق را میدهد.
وکالت قضایی (وکالت در دعاوی): انجام امور قضایی موکل که نیازمند دانش و تخصص است و به وکیل دادگستری سپرده میشود. (وکالت قضایی چیست؟ وکالتی است که برای دفاع در دادگاهها صادر میشود). 🏛️
وکالت غیرقضایی: چنانچه شخصی پیگیری امور اداری خود را به فرد دیگری بسپارد (وکالت حقوقی اداری).
وکالت ساده: امکان عزل وکیل در هر زمان توسط موکل وجود دارد.
انواع وکالت بلاعزل: وکالتی که در آن موکل حق فسخ قرارداد و عزل وکیل را ندارد.
وکالت تامالاختیار: وکیل جهت اجرای امور مشخص شده، نیاز به اجازه مجدد موکل ندارد.
انواع وکالت نامه محضری و رسمی: وکالتنامهای که در دفاتر اسناد رسمی به ثبت میرسد. 🖋️
وکالت نامه عادی: قراردادی که به صورت مکتوب (مانند قولنامه) بین طرفین و بدون مراجعه به دفترخانه تنظیم میگردد.
⚡ وکالت تام الاختیار چیست؟
نوعی وکالت که بسیار پرکاربرد است، وکالت تام میباشد. در انواع وکالت تام، حدود اختیارات به صورت مطلق و کامل واگذار میشود. در حقیقت، موکل تمامی امور مادی و اداری خود را به وکیل تنفیذ کرده و لزومی ندارد برای هر کار جدیدی، وکالت جداگانهای داده شود.
انواع وکالت تام الاختیار:
وکالت تام الاختیار ساده: موکل میتواند هرگاه بخواهد وکیل را برکنار کند.
وکالت بلاعزل: در وکالت نامه شرط میشود که موکل حق عزل وکیل را ندارد. این نوعی وکالت دادن است که بر پایه اعتماد بالا شکل میگیرد. 🤝
| ویژگی اصلی | وکالت ساده (جایز) 🟢 | وکالت بلاعزل 🔴 |
| حق عزل وکیل | موکل هر زمان که بخواهد میتواند وکیل را عزل کند. | موکل حق عزل وکیل را در متن قرارداد از خود سلب کرده است. |
| پایداری قرارداد | با اراده یکی از طرفین به سادگی فسخ میشود. | تا زمان انجام مورد وکالت یا فوت/جنون طرفین پایدار میماند. |
| محل تنظیم | میتواند به صورت وکالت نامه عادی یا محضری باشد. | حتماً باید در دفاتر اسناد رسمی و به صورت رسمی ثبت شود. |
| امنیت در معاملات | برای امور روزمره و اداری مناسب است. | برای معاملات حساس (خرید و فروش ملک و خودرو) استفاده میشود. |
| تاثیر فوت یا جنون | با فوت یا دیوانگی یکی از طرفین باطل میشود. | نکته مهم: حتی با وجود بلاعزل بودن، با فوت یا جنون ابطال میگردد. |
| شرایط فسخ | نیاز به تشریفات خاصی ندارد. | فقط در صورت اقاله (توافق دوطرفه) یا اثبات تخلف وکیل در دادگاه. |
⚖️ مواد قانونی و تعهدات وکیل (ماده ۶۶۶ تا ۶۷۳)
در عقد وکالت، وکیل تعهداتی دارد که عدم رعایت آنها موجب اختلاف بین وکیل و موکل میشود:
ماده ۶۶۶: مسئولیت وکیل در قبال خسارات ناشی از تقصیر او.
ماده ۶۶۷: رعایت مصلحت موکل و عدم تجاوز از حدود اختیارات.
ماده ۶۶۸: استرداد اموال و ارائه حساب مدت وکالت به موکل.
ماده ۶۶۹: در صورت تعدد وکلا، عدم دخالت انفرادی مگر با اجازه.
ماده ۶۷۰: بطلان وکالت در صورت فوت یکی از وکلای مجتمع.
ماده ۶۷۱: وکالت در امر، مستلزم وکالت در لوازم و مقدمات آن است.
ماده ۶۷۲ (وکالت در وکالت): وکیل نمیتواند به دیگری وکالت دهد مگر اینکه صراحتاً حق توکیل داشته باشد.
👥 تعهدات موکل در برابر وکیل
طبق مواد ۶۷۴ تا ۶۷۷ قانون مدنی، موکل موظف است:
تمامی تعهداتی که وکیل در حدود اختیاراتش انجام داده را بپذیرد.
پرداخت حقالوکاله: پرداخت تمامی هزینههای وکالتی و مخارجی که وکیل برای پرونده انجام داده است. حقالوکاله تابع قرارداد بین طرفین است. 💸
✅ شرایط صحت و مدارک مورد نیاز
شرایط عقد وکالت عبارتند از:
بلوغ، عقل و عدم ممنوعالتصرف بودن طرفین.
مورد وکالت باید متعلق به موکل و قابل نیابت باشد.
وکالت باید به طور منجز (قطعی) باشد و معلق کردن آن صحیح نیست.
مدارک مورد نیاز برای تنظیم انواع وکالت نامه: 💳
اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه وکیل و موکل.
ارائه سند مالکیت (برای انواع وکالت نامه محضری خودرو یا ملک).
وکالت بلاعزل
⚠️ نکات ایمنی در وکالت بلاعزل
متن وکالتنامه را با دقت بخوانید و جزئیات را یادداشت کنید.
در معاملات کلان، اعتبار وکالتنامه را کتباً از دفترخانه استعلام کنید.
سعی کنید وکالت بلاعزل را سریعاً به سند قطعی تبدیل کنید.
حتماً برای ثبت به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنید؛ در غیر این صورت قرارداد شما جنبه قانونی محکمی نخواهد داشت.
با افرادی که نمیشناسید به هیچ عنوان معاملات وکالتی انجام ندهید. 🛑
💡 چرا شناخت انواع وکالت نامه محضری اهمیت دارد؟
بسیاری از شکایات و اختلاف بین وکیل و موکل به دلیل عدم آگاهی از شرایط عقد وکالت بلاعزل ایجاد میشود. طبق ماده قانونی، در وکالت بلاعزل، موکل با دست خود اختیار عزل را محدود میکند؛ اما باید بدانید که این نوع وکالت به معنای مالکیت نیست و صرفاً یک نیابت غیرقابل فسخ است.
بنابراین، اگر قصد دارید نوعی وکالت دادن را برای معاملات ملکی خود انتخاب کنید، حتماً از متن انواع وکالتنامه استاندارد استفاده کنید و در اولین فرصت نسبت به انتقال سند قطعی اقدام نمایید. ⚖️✨
پیشنهاد نهایی: در هر صورتی اگر قصد تنظیم انواع وکالتنامه را دارید، حتماً با وکلا و مشاورین تخصصی ما در ارتباط باشید تا از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری کنید.
🔍 نحوه استعلام اعتبار وکالت نامه محضری
یکی از دغدغههای اصلی در معاملات، اطمینان از صحت انواع وکالت نامه محضری است. برای اینکه در دام کلاهبرداری نیفتید، حتماً مراحل زیر را دنبال کنید:
استعلام آنلاین: به سامانه ثبت الکترونیک اسناد (سازمان ثبت اسناد و املاک کشور) مراجعه کنید. 💻
شناسه و رمز ملی: با داشتن «شناسه ملی جغرافیایی» و «رمز تصدیق» که در بالای برگه وکالت نامه رسمی درج شده، میتوانید اصالت آن را بررسی کنید.
بررسی وضعیت عزل: در این سامانه مشخص میشود که آیا موکل اقدام به عزل وکیل کرده است یا خیر (در صورتی که وکالت از نوع وکالت ساده باشد).
اسکن QR Code: در وکالتنامههای جدید، با اسکن کد پاسخ سریع بالای برگه، مستقیماً به صفحه تاییدیه در سامانه ثبت هدایت میشوید. ✅
❓ سوالات متداول (FAQ)
۱. وکالت چیست و چند نوع است؟
وکالت قراردادی است که به موجب آن شخصی (موکل)، دیگری (وکیل) را نایب خود قرار میدهد. در پاسخ به اینکه چند نوع وکالت داریم، باید گفت به طور کلی به دو دسته وکالت قضایی (برای دادگاه) و وکالت غیرقضایی (کاری و اداری) تقسیم میشود.
۲. وکالت تام الاختیار چیست و چه تفاوتی با وکالت بلاعزل دارد؟
وکالت تامالاختیار مربوط به «حدود اختیارات» است (یعنی وکیل در همه امور حق دخالت دارد)، اما وکالت بلاعزل مربوط به «پایداری قرارداد» است (یعنی موکل حق عزل وکیل را ندارد). یک وکالت میتواند هم تامالاختیار باشد و هم بلاعزل.
۳. آیا وکالت بلاعزل با فوت ابطال میشود؟
بله، طبق ماده ۶۷۰ قانون مدنی، انواع وکالت (حتی بلاعزل) با فوت یا جنون هر یک از طرفین (وکیل یا موکل) منفسخ شده و از درجه اعتبار ساقط میگردد. ⚠️
۴. وکالت در وکالت به چه معناست؟
وکالت در وکالت یا حق توکیل، یعنی وکیل این اجازه را داشته باشد که برای انجام مورد وکالت، به شخص دیگری (وکیل دوم) وکالت بدهد. این موضوع باید صراحتاً در متن انواع وکالتنامه قید شده باشد.
۵. تفاوت وکالت نامه رسمی و عادی در چیست؟
وکالت نامه رسمی در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده و قدرت اجرایی بالایی دارد، اما وکالت نامه عادی به صورت دستنویس یا قولنامهای بین طرفین نوشته میشود و اعتبار آن در مراجع دولتی کمتر است.
برای ثبتنام وکیل خانوادگی و دریافت اطلاعات بیشتر، همهروزه (شنبه تا چهارشنبه | ساعت ۱۰ تا ۱۹) میتوانید با ما تماس بگیرید:
اینستاگرام ما را دنبال کنید: naadfirm@
یا از طریق فرم آنلاین ثبتنام اقدام کنید.
